Wat kun je doen als je te perfectionistisch bent?

Er is niets mis met dingen goed willen doen. Maar als je te ver doorslaat, kan het wel lastig zijn. Daarom een blog over perfectionisme en wat je ertegen kunt doen.

Perfectionisme

Veel mensen zijn perfectionistisch van aard. Wij denken bij perfectionisme vaak aan mensen die altijd alle puntjes op de i willen zetten, nauwkeurig willen zijn en geen fouten willen maken. Het klopt dat mensen die perfectionistisch zijn geen fouten willen maken. Die fouten hoeven alleen niet persé over details en nauwkeurigheid te gaan. Perfectionisme heeft wat dat betreft vele gezichten en is ook niet altijd gemakkelijk te herkennen. Aangezien veel mensen het onprettig vinden om fouten te maken, hebben de meesten van ons te maken met perfectionisme. De mate waarin je last hebt van je perfectionisme verschilt per persoon.

Het streven naar perfectie heeft een aantal positieve aspecten, bijvoorbeeld kwaliteitsgerichtheid, ambitie en zelfontwikkeling. Maar zodra deze aspecten doorslaan in een ‘kramp’ noemen we het perfectionisme. Dit is geen gezonde en productieve eigenschap. Het is niet gericht op dingen goed doen, maar vooral op ‘geen fouten maken’. Perfectionisme is niet gericht op doelen halen, maar vooral op ‘niet mislukken’. Perfectionisme is daarmee vaak een schild tegen kwetsbaarheid.

Kwetsbaarheid

Brene Brown is een Amerikaanse psychologe die veel onderzoek heeft gedaan naar geluk, energie en welbevinden. In haar onderzoek ontdekte zij dat het toestaan van kwetsbaarheid een cruciale rol speelt in de mate waarin mensen gelukkig en energiek zijn. De meeste mensen weren hun kwetsbaarheid liever af. Dit kunnen we op verschillende manieren doen. We kunnen bijvoorbeeld onze kwetsbaarheid verdoven door een gejaagde leefstijl waarin we onszelf geen ruimte geven om echt te voelen. Een andere manier om onze kwetsbaarheid af te schermen is om door te slaan in ons perfectionisme. Vanuit de overtuiging dat we pas waardering en succes verdienen als we alles zo goed mogelijk doen, streven we naar steeds meer en steeds beter. Uit angst voor kritiek of afwijzing proberen we uit alle macht te voorkomen dat we fouten maken of dat we zwak overkomen. Het is interessant om te ontdekken in hoeverre perfectionisme (of liever gezegd, het afweren van kwetsbaarheid) een rol speelt in jouw leven en werk. Dan ontdek je op welke manier je dit doet en welk 'tekort' jij hiermee probeert te compenseren. Alles goed moeten doen of altijd sterk en in balans willen zijn kost energie. Het is domweg niet mogelijk om alles goed te doen of je altijd sterk te voelen. Perfectionisme is streven naar een onhaalbaar doel. In ons streven naar kwaliteit zullen we fouten maken. Als we onszelf dat toestaan zullen we leren. Het kwetsbare gevoel dat dit soms oproept is simpelweg gezond.

 

Als jij moet kiezen tussen perfectionistisch of kwetsbaar zijn, wat kies je dan?